Wiceminister Wójcik zwrócił uwagę, że w Sejmie toczą się prace nad przygotowanym przez Ministerstwo Sprawiedliwości projektem ustawy, która reformuje postępowanie z wnioskami o przekazanie dziecka za granicę, wynikającymi z Konwencji Haskiej. Projekt daje również instrumenty prawne niezbędne do reagowania w przypadkach odebrania za granicą dziecka polskiemu obywatelowi lub zagrożenia dobra takiego dziecka. Jak zaznaczył wiceminister Michał Wójcik, nowe rozwiązania powinny między innymi ułatwić rozwiązywanie sporów w drodze mediacji.  

– O trudnych sprawach trzeba rozmawiać. Otwieramy nowy rozdział we współpracy pomiędzy Polską a Niemcami w kwestiach dotyczących opieki nad dziećmi. Mediacja to instrument, który przez lata nie był należycie wykorzystywany w tego typu trudnych sprawach, gdzie w tle powinno być przede wszystkim dobro dziecka. Dlatego cieszy mnie, że reaktywowaliśmy prace polsko-niemieckiej grupy roboczej – podkreślił Michał Wójcik w trakcie swojego wystąpienia na sympozjum.

Jednocześnie wiceszef resortu sprawiedliwości zapewnił, że sytuacja polskich rodzin i dzieci mieszkających poza granicami Polski znajduje się w sferze szczególnego zainteresowania Ministerstwa Sprawiedliwości. W Niemczech mieszka obecnie około 800 tys. Polaków mających wyłącznie obywatelstwo polskie. A osób, które mają podwójne obywatelstwo, polskie i niemieckie – około 1,5 miliona.

Ministerstwo Sprawiedliwości udziela pomocy polskim obywatelom w przypadkach, gdy za granicą są pozbawiani praw do wychowywania własnych dzieci.

– Przykładem może być przypadek Polki, która stała się ofiarą przemocy domowej, a Jugendamt zabrał jej troje dzieci. Przed kilkoma dniami, dzięki zaangażowaniu Ministerstwa Sprawiedliwości, dzieci wróciły do matki.  Tego rodzaju spraw jest więcej. Jednym z działań Ministerstwa Sprawiedliwości, mających na celu zapewnienie dobra najmłodszych, jest promowanie mediacji w międzynarodowych konfliktach dotyczących dzieci. Mediacja to bowiem najkorzystniejszy, rodzący najmniej stresu i negatywnych doświadczeń, sposób rozwiązywania sporów o dziecko. Zarówno tych prowadzonych między samymi rodzicami, jak w relacji rodziców np. z Jugendamtem – zwraca uwagę wiceminister Wójcik.

Choć Polska w 2011 r. podpisała z Niemcami porozumienie o współpracy w zakresie mediacji rodzinnych, jak się okazuje, przez wszystkie te lata nie było ono jednak realizowane.

Powołanie polsko-niemieckiej grupy roboczej ds. propagowania mediacji transgranicznych daje szansę na urzeczywistnienie porozumienia – podkreśla Ministerstwo Sprawiedliwości.

Podczas rozmów, w których wzięli udział przedstawiciele Ministerstwa Sprawiedliwości, strona polska zabiegała o to, by Jugendamty otworzyły się na mediację. Wtedy sprawy prowadzone przez ten urząd wobec polskich rodziców nie musiałyby być przeprowadzane w uciążliwym postępowaniu sądowym. Rozwiązaniem problemu zajmowaliby się mediatorzy (z listy akceptowanej przez Ministerstwo Sprawiedliwości), wiarygodni dla obydwu stron. W tym kontekście omawiano między innymi procedurę zatwierdzenia przez niemiecki sąd ugody zawartej przed mediatorem. Strona niemiecka wskazała, że nie widzi żadnych przeszkód prawnych, by spróbować stosować mediacje w sprawach związanych z Jugendamtami. Kolejnym krokiem we współpracy, jak ustalono, ma być spotkanie środowisk sędziowskich z Polski i Niemiec.